Zachowanie praw autora do opublikowanych materiałów
Jest to drugia część serii artykułów, napisanej aby pomóc w lepszym zrozumieniu ideii Science Commons i wyjaśnić w jaki sposób zasady Otwartego Dostępu (Open Access) wiążą się z wysiłkami Creative Commons w dziedzinie szeroko rozumianej nauki.
W poprzednim artykule omówiliśmy tzw. Otwarty Dostęp, wyjaśniając kluczowe pojęcia niezbędne do zrozumienia podstaw jego działania. (Dla przypomnienia) Przypomnijmy również, że zielona i złota droga dzielą OA na dwie gałęzie.
Zielona droga jest sercem naszego Projektu Naukowego Prawa Autorskiego (Scholar’s Copyright Project). Model ten polega na automatycznym archiwizowaniu tekstu. Autor najpierw publikuje go w prenumerowanym magazynie, a następnie udostępnia swoją pracę w Internecie.
Obecnie pracujemy nad jak najlepszym rozwiązaniem tego problemu. Autor może wybrać jedną z naszych Addend Autorów. Wypełnić właściwy formularz, wydrukować i dołączyć do umowy przekazania praw autorskich wydawcy. Poprzez dołączenie naszej addendy do ’standardowego’ forumularza, autor zachowa prawo do udostępniania swojego tekstu innym i używania go w swojej dalszej pracy naukowej.
Addenda Autorska to bardzo prosty sposób na zachowanie praw autorskich, które normalnie byłyby przekazane wydawcy, działający na zasadzie wskaż-i-wybierz.
Naukowcy uzyskują prawo dodawania swoich prac do repozytoriów internetowych i ich późniejszego wykorzystywania. Mają możliwość prezentacji, nauczania, wykładania czy włączenia do innych prac naukowych swoich poprzednich tekstówm które zostały już zrecenzowane przez społeczność. W innej sytuacji, nie byłoby to możliwe.
Obecnie dostępne są trzy różne Addendy Autorskie:
- OpenAccess - CreativeCommons 1.0 Addendum - daje autorom prawo do upublicznienia pracy zaraz po jej opublikowaniu, a innym prawo używania jej na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa - Użycie niekomercyjne. Addenda ta jest owocem współpracy Science Commons z Koalicją Publikacji Naukowych i Zasobów Akademickich (Scholary Publishing and Academic Resources Coalition - SPARC), która z kolei zostałą powołana do życia przez Stowarzyszenie Bibliotek Badawczych (Association of Research Libraries). Poprawka ta wzorowana jest na Addendzie Autorskiej SPARC.
- OpenAccess - Publish 1.0 Addendum - daje autorom prawo do upublicznienia pracy zaraz po jej opublikowaniu.
- OpenAccess - Delay 1.0 Addendum - daje autorom prawo do upublicznienia zrecenzowanego rękopisu od razu, a finalnej wersji publikacji sześć miesięcy później.
Więcej informacji dotyczących używania addend można znaleźć w naszym FAQu. Jeżeli zainteresował cię temat Projektu Naukowego Prawa Autorskiego odwiedź naszą stronę internetową.