Młodzież za prawami człowieka, młodzież dla Otwartego Oprogramowania
Istotą ruchu Commons jest bardzo prosty, a jednocześnie dający spore możliwości pomysł dzielenia się informacją i sztuką dla zabawy i dobra każdego z nas. To „dzielenie się” owocami swojej pracy w prostej linii jest rezultatem coraz powszechniejszego dostępu do internetu i sieci lokalnych, jednak wciąż wielu ludzi takiego dostępu nie posiada. Chociaż niwelowanie technologicznego podziału nie jest łatwe, powstało wiele organizacji, żeby podjąć się tego zadania. Niestety, projekty, takie jak One Laptop Per Child czy Digital Divide Network na razie nie zdobywają większej popularności.
Jedną z takich lokalnych, prowadzonych przez młodzież organizacji, jest Five Minutes to Midnight (tłum. Pięć Minut przed Północą). FMM powstało w 2003 roku. Początkowo był to weblog o wojnie w Iraku, mający skupiać w jednym miejscu poglądy młodzieży na ten temat, które dotychczas nie były zauważane. Później przerodził się w wydawany co miesiąc magazyn internetowy omawiający przeróżne tematy, od agresywnych praktyk biznesowych po psychologię tortur. Sukcesywnie się rozwijał, nawiązując kontakty z osobami z różnych krajów, coraz ważniejszym tematem stawała sie polityka. Dwa lata później strona miała czytelników, redaktorów i aktywistów z ponad 30 krajów, wydała nawet własną książkę.
W sierpniu organizacja zmieniła sposób działania: z publikacji na aktywne wspieranie tworzenia mediów w krajach rozwijających się. Nawiązała współpracę z Rafigui, organizacją powstała w Czadzie, która prowadzi jedyną w kraju gazetę młodzieżową. FMM zdecydowało się przeprowadzić pilotażowy projekt, aby przekonać się, czy Wolne Oprogramowanie oraz intensywne kursy i warsztaty, mogą przyczynić się do zwiększenia zaangażowania młodzieży w rozwijanie mediów.
Z Kanady do Czadu
Czad, zwłaszcza w ciągu ostatnich kilku lat, stał się bardzo interesującym miejscem do pracy. Położony w Centralnej Afryce, ma wyjątkowo słabą sytuację ekonomiczną, dodatkowo pogarszaną przez napływ uchodźców uciekających przed wojną domową w Sudanie. Mimo trudności, młodzież z tego kraju pozytywnie patrzy w przyszłość. Rafigui jest organizacją, która uczy młodych jak pokonywać kolejne problemy (np. przemoc w szkołach), promuje prawa kobiet i stara się zapobiegać pandemii HIV/AIDS. Prowadzą ją niezwykle oddani ludzie, a ich magazyn jest doskonałym przykładem ciężkiej pracy i innowacyjności. Jest pisany przez wolontariuszy, a sam proces tworzenia jest całkowicie przejrzysty: każdy może przyjść na spotkanie, gdzie redaktorzy czytają swoje prace. Grupa pracuje razem, poprawiając swoje teksty dzięki sugestiom i krytyce innych. Do końca 2005 roku, końcowe prace nad wydaniem były prowadzone w kafejkach internetowych w N’Djamena, stolicy Czadu.
Jakie było zadanie FMM? Pod koniec 2005 roku, Émanuèle Lapierre-Fortin i ja spędziliśmy cztery tygodnie w N’Djamenie pracując nad pilotażowym projektem o nazwie „Article 13 Initiative”. Prowadziliśmy warsztaty Fedora Core, Open Office, GIMP, InkScape i innych narzędzi do edycji grafiki i tekstu.
Miało to dwa podstawowe cele: dać odpowiedź na pytanie, czy można w krótkim czasie nauczyć kogoś bez wiedzy technicznej obsługi tego typu programów, oraz po prostu pomóc Rafigui w ulepszeniu ich przedsięwzięcia. Cele bardzo ambitne, ale udało się osiągnąć je w wyznaczonym terminie. Uczestnicy warsztatów przejawiali spore zainteresowanie i często spędzali z nami czas już po swoich zajęciach na uczelniach i w szkołach. Niektórzy z nich mieli wcześniej styczność z internetem, pocztą elektroniczną i aplikacjami internetowymi, jednak dla wielu był to pierwszy kontakt z komputerem.
Wyjazd można uznać za wielki sukces. Od czasów warsztatów, prace „wykończeniowe” magazynu nie są już prowadzone w kafejkach internetowych, ale w biurach, z użyciem oprogramowania, którego obsługi nauczyli się podczas zajęć z nami.
Sukcesy i wyzwania
Osiągnięcia Rafigui zaowocowały kolejnymi projektami organizowanymi przez obie organizacje. Kolejne warsztaty odbyły się w grudniu 2006 i w styczniu 2007. Prowadzone przez Émanuèle’a, miały połączyć FMM z Rafigui dzięki doświadczeniom poprzedniego roku pracy. Także samo Rafigui ogłosiło rozpoczęcie własnych warsztatów Otwartego Oprogramowania i szkoleń nowych wolontariuszy, którzy wykorzystają oprogramowanie zaprezentowane przez FMM.
Największym wyzwaniem dla tych projektów było wykorzystanie Linuksa. Mimo, iż jest technologicznie zaawansowany, często nie działa automatycznie z kamerami cyfrowymi i drukarkami, wykorzystywanymi przez Rafigui. Bruno Fangbo, dyrektor Rafigui, napisał: „Najbardziej spodobała mi się dyskusja nad prezentacją Linuksa i OSS; dała nam możliwość wyrażenia własnej opinii o OSS, które jest cudem i rewolucją technologii komputerowych.”
Kłopotem było także zapewnienie technicznego wsparcia, bez odpowiednich środków komunikacji. W Czadzie, dostęp do internetu jest drogi i wolny, podobnie jak rozmowy na tak duże dystanse. Dla tymczasowego rozwiązania tego problemu, organizatorzy napisali „Guide de l’utilisateur” (Instrukcję użytkownika), jako podręcznik do warsztatów. Na szczęście, Émanuèle mieszka teraz w Burkina Faso, kraju leżącym na zachód od Czadu, więc ma kontakt z Rafigui przez cały rok.
Poza granicami Czadu
Idąc za przykładem Czadu, kolejna gazeta została utworzona w Nairobi, w Kenii. Jest prowadzona przez Shining Hope for the Community (SHOFCO), a adresatem jest młodzież żyjąca w slumsach Kiberii, jednych z największych w Afryce. Obecnie posiada około 100 czytelników i jednocześnie ma służyć jako sposób zaangażowania młodych obywateli w życie społeczeństwa. Już teraz cieszy się coraz większą popularnością, a cześć młodzieży deklaruje, że chętnie zostanie dziennikarzami i reporterami gdy dorosną. W ciągu nadchodzącego roku FMM wraz z SHOFCO chce przeprowadzić podobne warsztaty i pomóc w rozwiązaniu wszelkich problemów technicznych.
Idea otwartego oprogramowania użyta w takim celu jest jak najbardziej pozytywna, jako aplikacje same w sobie, jak również darmowe kursy i pomoc dla użytkowników. Pomysł darmowych i otwartych mediów jest jeszcze bardziej istotny: wiele z regionów, którymi interesuje się FMM cierpi z powodu braku różnorodnych źródeł informacji, a niektóre są ich kompletnie pozbawione. Zaangażowanie młodzieży w proces rozwoju mediów, uczy ich nowych umiejętności, ale także pozwala poprawić ich życie, oraz życie ich otoczenia.
Uczniowie z Five Minutes to Midnight dziękują za Project Open Source Open Access prowadzony przez Uniwersytet w Toronto oraz za cały wkład i pomoc udzieloną w ich pracy.